Архив за месяц: Июнь 2016

Таланов Т. История создания хрестоматии казахской скрипичной музыки

Таланов Т. История создания хрестоматии казахской скрипичной музыки // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.81-84.

УДК 781.7(574):787.1

Тимур ТАЛАНОВ

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы

 ИСТОРИЯ СОЗДАНИЯ ХРЕСТОМАТИИ КАЗАХСКОЙ СКРИПИЧНОЙ МУЗЫКИ

 Аннотация:

В статье рассматриваются мотивы и процесс создания Хрестоматии казахской скрипичной музыки. Автор обратился к редактору издания Б.С. Кожамкуловой, которая предоставила уникальные сведения о ходе работы. Также анализируется методическая ценность сборника.

Ключевые слова: Хрестоматия казахской скрипичной музыки, Балым Кожамкулова, Шияб Сагиндиков, Иосиф Коган, скрипичное искусство Казахстана.

Тірек сөздер: Қазақ скрипка музыкасының хрестоматиясы, Балым Қожамқұлова, Шияб Сағындықов, Иосиф Коган, Қазақстан скрипка өнері.

Keywords: Anthology of Kazakh violin music, Balym Kozhamkulova, Shiyab Sagindikov, Joseph Kogan, violin art of Kazakhstan.

Түйін

Бұл мақалада қазақ скрипка музыкасы хрестоматиясының себептері және құру процесі талқылайды. Автор жұмыстың барысы туралы бірегей мәліметтер берілген басылымның редактор Б. С. Қожамқұловаға жүгінді. Сондай-ақ құнының әдістемелік жинағы талданады.

Abstract

This article discusses the motives and the process of creating Anthology of Kazakh violin music. The author appealed to the editor B. Kozhamkulova who provided unique information on the progress of work. Methodical value of collection is also analyzed.

Таланов Т., Узбекова Д. Скрипичные образовательные традиции в деятельности И.Когана, Б.Кожамкуловой, А.Абатовой, С.Абдысадыковой, Р.Мусаходжаевой, Б.Аманжола, Г.Аманжол

Таланов Т., Узбекова Д. Скрипичные образовательные традиции в деятельности И.Когана, Б.Кожамкуловой, А.Абатовой, С.Абдысадыковой, Р.Мусаходжаевой, Б.Аманжола, Г.Аманжол // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.76-80.

УДК 781.7(574):787.1

Тимур ТАЛАНОВ, Дамиля УЗБЕКОВА

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы

 СКРИПИЧНЫЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ТРАДИЦИИ В ДЕЯТЕЛЬНОСТИ И.КОГАНА, Б.КОЖАМКУЛОВОЙ, А.АБАТОВОЙ, С.АБДЫСАДЫКОВОЙ, Р.МУСАХОДЖАЕВОЙ, Б.АМАНЖОЛА, Г.АМАНЖОЛ

 

Аннотация:

Статья посвящена развитию образовательных традиций национальной скрипичной школы в деятельности видных скрипачей и композиторов Казахстана. Временной охват позволил проследить динамику развития национального репертуара и вклад в него И. Когана, Б.Кожамкуловой, А.Абатовой, С.Абдысадыковой, Р.Мусаходжаевой, Б.Аманжола, Г.Аманжол. Акцент сделан на претворение традиций казахской инструментальной музыки (домбровой и кобызовой) в произведениях для скрипки.

 

Ключевые слова: скрипичное искусство Казахстана, Иосиф Коган, Балым Кожамкулова, Алма Абатова, Светлана Абдысадыкова, Раиса Мусаходжаева, Бахтияр Аманжол, Гульжан Аманжол.

Тірек сөздер: Қазақстан скрипка өнері, Иосиф Коган, Балым Қожамқұлова, Алма Абатова, Светлана Абдысадыкова, Раиса Мусаходжаева, Бахтияр Аманжол, Гүлжан Аманжол.

Keywords: violin art of Kazakhstan, Joseph Kogan, Balym Kozhamkulova, Alma Abatova Svetlana Abdysadykova and Raisa Musakhodzhayeva, Bakhtiar Amanzhol, Gulzhan Amanzhol.

Түйін

Мақала көрнекті скрипкашылар және Қазақстан композиторларының қызметіне ұлттық скрипка мектебінің оқу дәстүрлерін дамытуға арналған. Уақыт аралығы ұлттық репертуардың өзгеріс динамикасы және И. Коган, Б. Қожамқұлова, А.Абатова, С.Абдысадыкова, Р.Мусаходжаева, Б.Аманжол, Г.Аманжолдың үлесі зерттеп тексеру берді. Акцент скрипка үшін жұмыстарда қазақ аспаптық музыкасының (домбыра және қобыз) дәстүрлерін жүзеге асыру орналастырылған.

Abstract

The article is devoted to the development of the educational traditions of the national violin school in the activities of prominent violinists and composers of Kazakhstan. Temporal coverage made possible to trace the dynamics of the national repertoire and contributing to it of I. Kogan, B.Kozhamkulova, A.Abatova, S.Abdysadykova, R.Musahodzhaeva, B.Amanzhol, G.Amanzhol. Emphasis is placed on implementation of the traditions of Kazakh instrumental music (dombra and kobyz) in the works for violin.

Балтина Ш. Қобыз музыкасындағы батыс және шығыс өркениеттерінің өзара байланысы

Балтина Ш. Қобыз музыкасындағы батыс және шығыс өркениеттерінің өзара байланысы // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.70-75.

ӘОЖ 781.7(512.122):787.4

Шынар БАЛТИНА

Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясы

 ҚОБЫЗ МУЗЫКАСЫНДАҒЫ БАТЫС ЖӘНЕ ШЫҒЫС ӨРКЕНИЕТТЕРІНІҢ ӨЗАРА БАЙЛАНЫСЫ

 Түйін:

Аталған мақалада қазақ музыкалық өнеріндегі шығыс пен бастыс мәдениетінің өзара байланыс ерекшеліктері қарастырылады. Автор прима қобыз аспабының даму тарихы мысалы арқылы өзгешеліктері мен жалпы бейнесін көрсетеді. Мақалада құрылымдағы түйінді сәттерге, репертуарға, аспапта ойнаудың орындаушылық тәсілдеріне, оқып-үйрену үрдісінің ерекшеліктеріне, сонымен қатар, қобыз примада ойнаушы танымал орындаушылардың шығармашылық қызметіне назар аударылады.

Тірек сөздер: дәстүрлi мәдениет, қобыз музыкасы, Батыс және Шығыс өркениеттері.

Ключевые слова: традиционная культура, кобызовая музыка, цивилизации Востока и Запада.

Keywords: traditional culture, kobyz music, East and West civilizations.

Аннотация

В данной статье рассматриваются особенности взаимосвязи западной и восточной культур в казахском музыкальном искусстве. Автор показывает отличия и общие черты на примере истории развития инструмента прима кобыз. В статье уделяется внимание таким опорным моментам как строение, репертуар, исполнительские приемы игры на инструменте, особенности процесса обучения, а также творческая деятельность выдающихся исполнителей на прима кобызе.

Abstract

Special aspects of occidental and oriental cultures interrelation in Kazakh musical art are considered in this article. The author shows the differences and common features using history of development of prima kobyz instrument as an example. In this article attention is given to such support moments as structure, repertoire, performing skills in playing instrument, special aspects of teaching process and creative work of distinguished performers on prima kobyz.

Сырғабайева А. Құрманғазы атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестріндегі сым қобызда орындаушылықтың қалыптасуы

Сырғабайева А. Құрманғазы атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестріндегі сым қобызда орындаушылықтың қалыптасуы // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.60-64.

ӘОЖ 78.071.2::785.1(512.122)

Ақторғын СЫРҒАБАЙЕВА

Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы

 ҚҰРМАНҒАЗЫ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТ АСПАПТАР ОРКЕСТРІНДЕГІ СЫМ ҚОБЫЗДА ОРЫНДАУШЫЛЫҚТЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫ

Түйін:

Мақалада қазақ ұлт аспаптар оркестрінің жетекші аспаптарының бірі жетілдірілген сым қобыздың қалыптасу жолдары, ұл аспаптар оркестрінің танылуы мен оның дамуына үлкен үлес қосып,  өзіндік із қалдырған көрнекті орындаушылар туралы сөз қозғалады. Жетілдірілген сым қобыз Г.Баязитова, М.Кәленбаева, Р.Мұсаходжаева сияқты орындаушылар атымен тығыз байланысты. Мақалада олардың оркестрдегі орындаушылық қызметі қарастырылады.

 Тірек сөздер: Ұлт аспаптар оркестрі, сым қобыз, орындаушылық, музыка, аспап, қалыптасу, тарих, үлес.

Ключевые слова: Оркестр народных инструментов, кобыз-прима, исполнительство, музыка, инструмент, формирование, история, вклад.

Keywords: Orchestra of national instruments, Kobyz -Prima, performance, music, instrument, formation, history, contribution.

Аннотация

В данной статье рассмотрены пути становления усовершенствованного кобыза-примы как одного из ведущих инструментов казахского народного оркестра, хронологически осветив видных исполнителей оставивших свой след в истории оркестра и внесших большой вклад в его развитие. Совершенствование кобыза-примы тесно связано с именами таких исполнителей как; Г.Баязитова, М.Каленбаева, Р.Мусаходжаева, в данной статье рассматривается исполнительская деятелность в оркестре.

Abstract

This article describes the stages of formation kobyz-prima as one of the leading Kazakh folk instruments in orchestra, chronologically highlighting prominent artists have left their mark in the history of the orchestra and made a great contribution to its development. Improving kobyz Prima is closely linked with the names of such artists as G.Bayazitova, M.Kalenbaeva, R.Musahodzhaeva, this article examines their orchestral performing activities.

 

Тілепбергенов А. Қазақ ұлт аспаптар оркестрі дирижерлары арасындағы Айтқали Жайымовтың шығармашылық ерекшелігі

Тілепбергенов А. Қазақ ұлт аспаптар оркестрі дирижерлары арасындағы Айтқали Жайымовтың шығармашылық ерекшелігі // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.60-64.

ӘОЖ 781.7(512.122):785.1

Абылай ТІЛЕПБЕРГЕНОВ

Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы

 ҚАЗАҚ ҰЛТ АСПАПТАР ОРКЕСТРІ ДИРИЖЕРЛАРЫ АРАСЫНДАҒЫ АЙТҚАЛИ ЖАЙЫМОВТЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ

Түйiн:

Бұл мақалада Айтқали Жайымовтың композиторлық және дирижерлық шығармашылығы мен Қазақ ұлт аспаптар оркестрі және жеке домбыраға арналып жазылған «Отпан тау» концерттік күйіне талдау жасалған.

 Тірек сөздер: халық музыкасы, күй, ұлт-аспаптар оркестрі, дирижер, партитура, интерпретация.

Ключевые слова: народная музыка, кюй, оркестр народных инструментов, дирижер, партитура, интерпретация.

Keywords: folk music, kuy, orchestra of folk instruments, conductor, score, interpretation.

Аннотация

В данной статье рассматриваются композиторское творчество и дирижерская деательность А.Жайымова, сделан анализ концертного кюя «Отпан тау» для соло домбры и казахских народных инструментов.

Abstract

The current article discusses the work of A.Jaimovas aconducterof Kazakh folk orchestra. The author made an analysis of the concert kuy«Otpan tau» for Kazakh folk orchestra.

Бержапраков Д. О значении тембра в музыке XX-XXI веков

Бержапраков Д. О значении тембра в музыке XX-XXI веков // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.51-58.

УДК 781.22:78.036

Данияр БЕРЖАПРАКОВ

Казахская национальная консерватория им.Курмангазы

О ЗНАЧЕНИИ ТЕМБРА В МУЗЫКЕ XX-XXI ВЕКОВ

 Аннотация:

Статья посвящена рассмотрению анализов нескольких музыкальных произведений XX-XXI века с точки зрения особенностей использования тембровых красок и их влияние на развитие и обогащение современной музыкальной культуры.

 Ключевые слова: тембр, техника музыкальной композиции, Джон Кейдж, Джордж Крам, Дьёрдь Лигети, электронная музыка, темброколористика, сонористика.

Тiрек сөздер: тембр, музыкалық композицияның техникасы, Джон Кейдж, Джордж Крам, Дьёрдь Лигети, электрондық музыка, темброколористика, сонористика.

Keywords: timbre, musical composition technique, John Cage, George Crumb, Gyorgy Ligeti, electronic music, tone coloring, sonorism.

Түйін

Мақалада ХХ-ХХI ғасырлардағы композиторлардың бірнеше музыкалық шығармаларын тембрлік бояу ерекшеліктері тұрғысынан қарап, олардың қазіргі заманғы музыкалық мәдениеттің дамуы мен баюына қаншалықты әсер еткені жайлы қарастырылады.

Abstract

The article considers the value of timbre in musical works of XX-XXI centuries from the position of timbre features, and its impact on the development and enrichment of modern musical culture.

Сомов А., Шапилов В. Гармония символики чисел в творчестве Софии Губайдулиной (на примере «Размышлений на тему BACH»)

Сомов А., Шапилов В. Гармония символики чисел в творчестве Софии Губайдулиной (на примере «Размышлений на тему BACH») // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.43-50.

УДК 78.045:781.6

Антон СОМОВ, Виталий ШАПИЛОВ

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы

 ГАРМОНИЯ СИМВОЛИКИ ЧИСЕЛ В ТВОРЧЕСТВЕ СОФИИ ГУБАЙДУЛИНОЙ

(на примере «Размышлений на тему BACH»)

Аннотация:

Данная статья посвящена анализу числовой символики в творчестве Софии Губайдулиной на примере произведения «Размышления на тему ВАСН». Особое внимание уделяется роли чисел в построении музыкальной формы и воплощении художественной концепции. Также рассмотрена структура и семантика символа, кратко обрисована его история в музыкальном искусстве.

 Ключевые слова: символ в музыке, музыкальная символика, число и музыка, монограмма в музыке, монограмма ВАСН, монограмма SOFIA, современная музыка, числовой метод анализа.

Тірек сөздер: музыкадағы таңба, музыкалық бейнелеме, сан және музыка, музыкадағы монограмма, ВАСН монограммасы, SOFIA монограммасы, заманауи музыка, сандық талдау әдістемесі.

Keywords: symbol in music, musical symbolism, number in music, monogram in music, ВАСН monogram, SOFIA monogram, contemporary music, numerical method of analysis.

Түйін

Бұл мақала «ВАСН тақырыбына ойлану» атты шығарманың үлгісінде  София Губайдулина шығармашылығындағы сандық символын талдауға арналған. Музыкалық форманың құрастырылуындағы сандар рөлі мен көркемдік тұжырымданың іске асыруына ерекше назар аударылады. Сонымен қатар, символдың семантикасы мен құрылымы қарастырылып, оның музыка өнеріндегі тарихына қысқаша сипаттама берілген.

Abstract

This article is devoted to the analysis of numerical symbolism in creativity of Sofia Gulbaydulina on example of “Reflections on BACH”. Special attention is paid to a numbers’ meaning in building musical form and implementing artificial conception. The structure and meaning of symbol is also considered, its history in musical art is described.

Мәшімбаева А. Типтік бағдарлама кәсіби қазақ тілін оқыту курсының басты құжаты

Мәшімбаева А. Типтік бағдарлама кәсіби қазақ тілін оқыту курсының басты құжаты // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с. 37-41.

ӘӨЖ 811.512.122

Айнұр МӘШІМБАЕВА

Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы

 ТИПТІК БАҒДАРЛАМА – КӘСІБИ ҚАЗАҚ ТІЛІН ОҚЫТУ КУРСЫНЫҢ БАСТЫ ҚҰЖАТЫ

 Түйін:

Мақалада Кәсіби қазақ тілін оқытуда жасалатын негізгі құжат Типтік оқу бағдарламасын жасаудың жалпы жобасы, құрылысы туралы сөз қозғалады. Аталған типтік бағдарлама 2016 жылдың 28 сәуірінде Республикалық оқу әдістемелік кеңесінің кеңейтілген мәжілісінде талқыланған болатын. Мақалада типтік бағдарламаның мазмұны, құрылысы, типтік бағдарлама бойынша хорды дирижерлау мамандығында оқытылатын сабақ мазмұны туралы жан-жақты ақпарат беріледі.

 Тірек сөздер: типтік бағдарлама, кәсіби қазақ тілі, хорды дирижерлау, термин, мәтін, жаттығу.

Ключевые слова: типовая программа, профессиональный казахский язык, хоровое дирижирование, термин, текст, упражнение.

Keywords: standard program, professional Kazakh language, choral conducting, term, text, exercise.

Аннотация

В статье речь идет об общем проекте и структуре разработки типовой программы, которая является основным документом при обучении казахскому языку. Данная программа была обсуждена на расширенном заседании Республиканского Учебно-методического Совета 28 апреля 2016 года. В статье дается общая информация о содержании и структуре типовой программы, о содержании урока обучения по специальности Хоровое Дирижирование.

Abstract

The article focuses on the overall project and the structure of development of a standard program, which is the basic document for teaching Kazakh language. The program was discussed at the extended meeting of the National Training and Methodological Council of 28 April 2016. This article provides general information about the content and structure of the sample program and on the content of lessons for choral conducting specialty.

 

Калиакбарова Л. Актуальные проблемы управления учебным процессом в вузах культуры и искусства

Калиакбарова Л. Актуальные проблемы управления учебным процессом в вузах культуры и искусства // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.28-36.

УДК 378.1

Ляйля КАЛИАКБАРОВА

Казахская национальная консерватория имени Курмангазы

 АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ УПРАВЛЕНИЯ УЧЕБНЫМ ПРОЦЕССОМ В ВУЗАХ КУЛЬТУРЫ И ИСКУССТВА

Аннотация:

Основная причина исследования заключается в необходимости изменения подходов к управлению учреждением высшего образования для быстрой интеграции системы высшего образования в международную образовательную среду.  Необходимо отметить что образовательное учреждение определённо имеет свою специфику, но зачастую она не принимается во внимание.

Научная новизна заключается в том, что впервые проведено всесторонне мультидисциплинарное исследование существующего состояния и тенденций образовательного процесса в контексте реформы музыкального образования Казахстана, обобщён практический опыт процесса обучения будущих музыкантов-профессионалов в связи с внедрением принципов Болонской Декларации.

Практическая ценность заключается в анализе проблем современного высшего музыкального образования Казахстана в контексте Болонского процесса, в обобщении тенденции в организации образовательной деятельности в Казахской национальной  консерватории им. Курмангазы, в разработке рекомендаций и предложений по развитию эффективности управления учебным процессом для будущих музыкантов-профессионалов в контексте реформы высшего образования в Казахстане.

Ключевые слова: музыкальное образование, подготовка творческих кадров, образовательные учреждения культуры и искусства, интеграция, международное образовательное пространство, качество образования, музыкальная культура Казахстана, консерватория, болонский процесс, конкурентоспособность, мастер искусства.

Тірек сөздер: музыкалық білім беру, шығармашылық кадрларды даярлау, өнер және мәдениет білім беру мекемелері, шоғырлану, халықаралық білім беру кеңістігі, білім сапасы, Қазақстанның музыкалық мәдениеті, консерватория, болон процесі, бәсекеге қабілеттілік, өнер шебері.

Keywords: music education, training of creative personnel, educational institutions of culture and art, integration, international educational environment, the quality of education, the musical culture of Kazakhstan, conservatory, Bologna process, competitiveness, master of the art.

Түйін

Болон процесіне қосылуға байланысты республиканың музыкалық білім беруі өзіне тән жүйеліліктен, толассыздықтан, кәсіби негізінен, студенттер алатын білім мен дағдының тәжірибелік бағытталуынан айырылмауы маңызды, оның нәтижесі халықаралық кеңістікте бәсекеге қабілетті болумен өлшенеді. Еліміздің жоғары білім беру жүйесін халықаралық білім беру аясына жылдам шоғырландыру үшін жоғары оқу орындарын басқару жолдарын өзгерту қажеттілігі зерттеу жұмысының өзектілігі болып табылады.

ҚР жоғары білімін реформалау бағытында болашақ музыкант-мамандардың оқыту процесін басқарудың тиімділігін арттыру бойынша әдістемелік ұсыныстар жасалғаны Болон процесі контекстінде көрсетілген және осы сараптама зерттеу жұмысының тәжірибелік маңызын айқындайды.

Қазақстандық музыкалық білім беруді реформалау бағытында оқу процесін басқару үрдісі мен заманауи жағдайын кешенді зерттеудің алғаш жүргізілуі және Болон декларациясы қағидаларының енгізілуіне байланысты болашақ музыкант-мамандарды оқыту процесін ұйымдастырудың практикалық тәжірибесін жалпыландыру ісін зерттеу жұмыстың ғылыми жаңалығы болып табылады.

Abstract

Rationale of the research is necessity to change approaches in management of high educational institution for quick integration of high education system in international educational environment. Needs to be noted that high educational institution definitely have specific but often there is not taken into account.

Scientific novelty is that for the first time there is carried out a comprehensive multidisciplinary study of the current state and trends of educational process in the context of the reform of Kazakhstan’s musical education, summarized the practical experience of the learning process for future professional musicians in connection with the implementation of the principles of the Bologna Declaration

The practical value is to present problems’ analysis of the modern higher musical education of Kazakhstan in the context of the Bologna process, summarizes trends in the organization of training activities of the Kurmangazy National Conservatoire, developed recommendations and suggestions to improve the efficiency of educational process management of future professional musicians in the context of the reform of higher education of Kazakhstan.

Надирбеков Ж. Визуальное мышление в установлении границ регистровых зон казахской домбры

Надирбеков Ж. Визуальное мышление в установлении границ регистровых зон казахской домбры // Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы хабаршысы – Вестник Казахской национальной консерватории имени Курмангазы. №2 (11) 2016. – с.18-27.

УДК 781.7(574):787.8

Жаксылык НАДИРБЕКОВ

Балхашский гуманитарно-технический колледж им. А. Мусина

 ВИЗУАЛЬНОЕ МЫШЛЕНИЕ В УСТАНОВЛЕНИИ ГРАНИЦ РЕГИСТРОВЫХ ЗОН КАЗАХСКОЙ ДОМБРЫ

 Аннотация:

Композиционные термины кюя, в условиях устной школы, позволяли начинающему домбристу без особых усилий освоить логику формостроительства, теорию домбровой музыки. Но так было. В настоящее время теория для маститых кюеведов и домбристов оказалась «крепким орешком». В работах кюеведов наибольшее расхождение наблюдается в определении количества составляющих кюй элементов (регистровых зон). Автор предпринял попытку установить границы регистровых зон и их количество.

Ключевые слова: домбровый кюй, регистровая зона, элементы кюя, гриф домбры, 4 перне.

Тірек сөздер: домбыраға арналған күй, регистрлiк аймақ, күй элементтерi, домбыра мойны, 4 перне.

Keywords: dombyra kuy, register zone, kuy’s elements, neck of dombra, 4 perne.

Түйін

Ауызша мектепте күйдің композициялық терминдері оқушыға форма қисынын, күй қағидасын мехнатсыз меңгеріп кетуге ыңғайлы етеді. Бірақ осылай болды. Осы уақытта күй қағидасы көрнекті күйтанушылар мен домбырашылар үшін түйіні шешілмейтін мәселеге айналды. Мақалада күйшілердің анағұрлым көп шығарған күйлерінің құрамдық элементтерінің санын (регистрлік аймақтарын) айқындауға әрекет жасалады. Автор регистрлік аймақтар олардың санына шек қоюға талпыныс жасауға ұмтылады.

Abstract

Compositional terms of kuy in the conditions of oral education allow the students to master the principle of form-building and the theory of dombra music without any effort. Currently, the theory turned out to be a “tough nut to crack” even for experienced scolars and dombra players. The biggest variance could be found in defining the number of kuy elements (register zones). In the article an attempt is made to set the actual number of dombra’s register zones.