Хурматуллина Р. Казанский императорский университет как центр музыкальной культуры Поволжья в XIX веке

Хурматуллина Р. Казанский императорский университет как центр музыкальной культуры Поволжья в XIX веке // Saryn art and science journal. №2 (15) 2017. – с. 18-22.

МРНТИ 18.41.09

Р. Хурматуллина
Казанский федеральный университет (Казань, Российская Федерация)

КАЗАНСКИЙ ИМПЕРАТОРСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ КАК ЦЕНТР МУЗЫКАЛЬНОЙ КУЛЬТУРЫ ПОВОЛЖЬЯ В XIX ВЕКЕ

 Аннотация
В статье раскрывается значение Императорского Казанского университета в истории становления музыкального образования и музыкальной культуры Казани и Поволжья. Музыкальный класс был организован в университете со дня открытия и просуществовал почти шесть десятилетий (с 1804 по 1863 гг.). Особое внимание уделяется рассмотрению роли отдельных профессоров и преподавателей в становлении культурных традиций университета: П. Х. Неймана, Ф. И. Тефлингера, Г. Фишера, А. В. Новикова. В течение 1816-1818 годов под надзором Казанского Императорского университета в г. Астрахани издавался «Музыкальный Азиатский Журнал» И. Добровольского, регента архиерейского хора и учителя музыки в местной (астраханской) гимназии. На основе изучения рукописных материалов, хранящихся в Отделе рукописей и редких книг Научной библиотеки им. Н. И. Лобачевского в статье приводятся сведения об издании «Азиатского музыкального журнала», об особенностях музыкального досуга студентов университета. Музыкальное образование в Казанском Императорском университете предшествовало появлению музыкальных школ, подготовило основу для формирования системы институционального обучения музыкантов и играло важную роль в культурной жизни Поволжья.

Ключевые слова: Казанский Императорский университет, музыкальное образование, музыкальная культура Поволжья, «Азиатский музыкальный журнал».

Түйін
Мақалада Қазан Императорлық университетінің Қазан және Поволжье музыкалық білімі мен музыкалық мәдениетінің қалыптасу тарихындағы маңызы          ашылады. Университеттің ашылған күнінен бастап музыкалық класс  ұйымдастырылып, алпыс жыл бойы (1804 жылдан 1863 жылға дейін) қызмет атқарды.  П. Х. Неймана, Ф. И. Тефлингера, Г. Фишера, А. В. Новикова сияқты жеке профессорлар мен оқытушылардың университеттің мәдени дәстүрінің қалыптасуына қосқан үлесіне ерекше назар аударылады. 1816-1818 жылдар ішінде Астрахань қаласында Қазан Императорлық университетінің ықпалымен архиерей хорының регенті және тұрғылықты (астраханьдық) гимназияның музыка мұғалімі И.Добровольскийдің «Азиялық музыкалық журналы» шығарылады. Н.И Лобачевский        атындағы Ғылыми кітапхананың қолжазба және сирек кітаптар бөлімінде сақталған  жазба материалдарды зерттеу негізінде мақалада  университет студенттерінің музыкалық уақытының ерекшелігін танытқан «Азиялық музыкалық журналдың» шығарылуы туралы мәліметтер келтіріледі. Қазан Императорлық университетіндегі музыкалық білім музыкалық мектептің пайда болуының алғышартына айналып, музыканттардың институционалды білім алу жүйесінің қалыптасуының негізін қалады және Поволжьенің мәдени өмірінде маңызды роль атқарды.

Тірек сөздер: Қазан Императорлық Университеті, музыкалық білім, Поволжье музыкалық мәдениеті, «Азиялық музыкалық журналы».

Abstract
The article reveals the importance of the Imperial Kazan University in the history of music education and musical culture of Kazan and the Volga region. The music class was organized at the university from the day of its opening and lasted almost six decades (from 1804 to 1863). Special attention is paid to consideration of the role of individual professors and teachers in the development of the cultural traditions of the University: P. H. Neumann, F. I. Teflinger, G. Fisher, A. V. Novikov. During 1816-1818, the “Asian Music Journal” of I. Dobrovolsky, the regent of the bishop’s choir and the teacher of music in the local (Astrakhan) gymnasium was published under the supervision of the Kazan Imperial University in Astrakhan. Based on the study of handwritten materials stored in Department of manuscripts and rare books of Lobachevsky Scientific library, the article presents information about “Asian music magazine” and about the peculiarities of musical leisure of the University’s students. Musical education at the Kazan Imperial University preceded the emergence of music schools, prepared the basis for the formation of the system of musicians’ institutional training and played an important role in the cultural life of the Volga region.

Keywords: Kazan Imperial University, music education, Musical culture of the Volga region, “Asian music journal”.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

CAPTCHA image
*

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>