Наурзбаева А. Б. Дискурсанализ жырау в аспекте коммуникативной стратификации казахского традиционного общества:методологическое обоснование

Наурзбаева А. Б. Дискурсанализ жырау в аспекте коммуникативной стратификации казахского традиционного общества:методологическое обоснование // Saryn art and science journal №3 (16) 2017. — с. 20-31.

Скачать в формате pdf.

МРНТИ 13.07.27

 А. Б. Наурзбаева

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы (Алматы, Казахстан)

 ДИСКУРСАНАЛИЗ ЖЫРАУ В АСПЕКТЕ КОММУНИКАТИВНОЙ СТРАТИФИКАЦИИ КАЗАХСКОГО ТРАДИЦИОННОГО ОБЩЕСТВА: МЕТОДОЛОГИЧЕСКОЕ ОБОСНОВАНИЕ

 Аннотация
Феномен жырау как объект изучения вызывает интерес исследователей из различных научных сфер. Динамика научной парадигмы влечет за собой изменения и трансформацию своей методологической составляющей, открывающей все новые аспекты предмета осмысления. Этот процесс работает на актуализацию вопросов и проблем, непосредственно вытекающих из мировоззренческих установок своего времени и общественного интереса. Статья актуализирует вопросы исследования феномена жырау в аспекте эпистемологических координат современной науки, в частности, коррелятивности междисциплинарного подхода. Дается обоснование продуктивности использования дискурсанализа в изучении творчества жырау и перспективы выявления перформативного характера его дискурса. Особенность стратификационной картины казахского традиционного общества в большей мере имеет основание строиться на коммуникативной составляющей социальности, чем на «общепринятой» социально-экономической регламентации. Иначе говоря, «классический», так называемый, классовый подход к построению социальной схемы казахского традиционного общества будет иметь большую величину погрешностей с точки зрения его верифицируемости с инвариантной моделью этой теории. В статье раскрывается особенность коммуникативной стратификации традиционного общества и места жырау в целостной системе взаимодействия дискурсов.

Ключевые словажырау, дискурс, дискурсанализ, перформативный дискурс, коммуникация, «коммуникативный идеал», индивидуальное, стратификация, стратосфера, таксономия.

Түйін
Зерттеу объектісі ретінде жырау құбылысы түрлі ғылыми салалардағы зерттеушілерге қызығушылық тудырады. Ғылыми парадигманың динамикасы түсіну объектісінің барлық жаңа аспектілерін ашатын әдіснамалық компоненттің өзгеруіне және түрленуіне әкеледі. Бұл процесс сол уақыттағы қоғамдық мүдделер, дүниетанымдық көзқарастарға тікелей байланысты сұрақтар мен проблемаларды өзекті түрде шешеді. Мақалада жырау феноменінің зерттеу сұрақтары заманауи ғылымның эпистемологиялық координаты тұрғысынан, атап айтқанда пәнаралық тәсілдің корреляциясын өзектейді. Жыраудың шығармашылығын зерделеудегі дискурс талдауын пайдаланудың өнімділігін негіздеу және оның дискурсының орындаушылық сипатын анықтау болжамдары келтірілген. Қазақтың дәстүрлі қоғамының стратификациялау үлгісінің ерекшелігі көп жағдайда жалпы қабылданған әлеуметтік-экономикалық реттеуден гөрі, қоғамның коммуникативтік компонентіне негізделуі керек. Басқаша айтқанда, қазақи дәстүрлі қоғамның әлеуметтік құрылымын құруға «классикалық» деп аталатын классикалық көзқарас оның осы теорияның инвариантты үлгісі бар екендігіне қатысты үлкен қателіктерге ие болады. Мақалада дәстүрлі қоғамның коммуникативті стратификациясының ерекшелігі және жыраудың дискурстық өзара іс-қимыл жүйесіндегі орны көрсетілген.

 Тірек сөздер: жырау, дискурс, дискурсталдау, орындаушылық дискурс, коммуникация, «коммуникативті идеал», жеке, стратификация, стратосфера, таксономия.

Abstract
 The phenomenon of zhyrau as an object of study is of interest to researchers from various scientific fields. The dynamics of the scientific paradigm entails changes and transformations of its methodological component, which opens up all the new aspects of the object of comprehension. This process works on the actualization of issues and problems that directly follow from the world outlook of the time and public interest. The article actualizes the research questions of the zhyrau phenomenon in the aspect of the epistemological coordinates of modern science, in particular, the correlation of the interdisciplinary approach. The substantiation of the productivity of using discourse analysis in the study of zhyrau creativity and the prospect of revealing the performative character of its discourse is given. The peculiarity of the stratification pattern of the Kazakh traditional society to a large extent has a basis to be built on the communicative component of sociality, rather than on the “generally accepted” social-economic regulation. In other words, the “classical” or so-called class approach to the construction of a social scheme of the Kazakh traditional society will have a large amount of errors in terms of its verifiability with an invariant model of this theory. The article reveals the peculiarity of the communicative stratification of traditional society and the place of zhyrau in the whole system of discourse interaction.

 Keywords: zhyrau, discourse, discourse analysis, performative discourse, communication, “communicative ideal”, individual, stratification, stratosphere, taxonomy.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

CAPTCHA image
*

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>