Архив метки: композиторы Казахстана.

Дин М.-В. К вопросу о дальнейшей траектории развития казахской профессиональной композиторской школы

Дин М.-В. К вопросу о дальнейшей траектории развития казахской профессиональной композиторской школы // Saryn art and science journal. №1 (14) 2017. – с. 69-72.

Скачать в формате pdf.

М.-В. Дин
студентка 3 курса специальности «Композиция»

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы (Алматы, Казахстан)

К ВОПРОСУ О ДАЛЬНЕЙШЕЙ ТРАЕКТОРИИ РАЗВИТИЯ КАЗАХСКОЙ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ КОМПОЗИТОРСКОЙ ШКОЛЫ

Биографический материал по композиторам Казахстана практически всех поколений), собранный Нургиян Салимовной Кетегеновой, по сей день служит ценным источником фактической информации, которая превосходно подходит как в образовательных, так и в исследовательских целях.
Автор данной статьи, выбрав композицию как специальность обучения в КНК им. Курмангазы, нашел для себя интересным сопоставление целей, условий творчества и некоторых аспектов проблематики композиторской школы Казахстана первого ее поколения и самого последнего, «подрастающего».
Анализ исторических фактов и сделанные из них выводы, на мой взгляд, являются наилучшим способом прогноза одной из возможных траекторий дальнейшего развития казахской профессиональной композиторской школы.

Недлина В. Изоморфизм этнической и композиторской традиций на примере жанра толгау в казахской музыке

Недлина В. Изоморфизм этнической и композиторской традиций на примере жанра толгау в казахской музыке // Saryn art and science journal. №1 (14) 2017. – с. 27-32.

Скачать в формате pdf.

МРНТИ 18.41.07

В. Недлина

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы (Алматы, Казахстан)

 ИЗОМОРФИЗМ ЭТНИЧЕСКОЙ И КОМПОЗИТОРСКОЙ ТРАДИЦИЙ НА ПРИМЕРЕ ЖАНРА ТОЛГАУ В КАЗАХСКОЙ МУЗЫКЕ

Аннотация
Важной частью современной жанровой системы казахстанской музыки стали жанры, не встречающиеся в европейском искусстве (кюй-поэма, кюй-фантазия, толгау). Их появление обусловлено раскрытием органической связи современного композиторского творчества и вековых традиций. Принятое в музыкознании противопоставление письменных и устных национальных традиций не отражает в полной мере сущности современных процессов. Предлагаемая И. Земцовским теория изоморфизма традиций, доказанная на примере системы традиционной музыки, находит применение и в изучении диалога композиторской и этнической традиций. Через концепцию жанровых дублей А. Кунанбевой в статье показана взаимосвязь эпической народной песни, жанра в искусстве сказителей-жырау, кюев XIX – начала XX веков и сочинений композиторов Казахстана второй половины XX века с общим названием «толгау». Среди современных авторов к толгау обращались Н. Тлендиев («Ата толғау»), К. Дуйсекеев (Поэма-фантазия «Толғау»); А. Раимкулова (Симфоническая поэма «Толғау»), А. Бестыбаев (оркестровый кюй «Толғау»), Б. Аманжол (обработка народного кюя «Ой толғау») и другие. Схожие явления можно отметить в азербайджанской музыке (симфонический мугам) и в киргизской музыке (симфонический кюу).

Ключевые слова: изоморфизм традиций, жанровые дубли, толгау, композиторы Казахстана.

Түйін
Қазақстандық музыканың заманауи жанрлық жүйесі еуропалық өнерде кездеспейтін (күй-поэма, күй-қиял, толғау) жанр бөлігіне айналды. Олардың пайда болуы маңызды заманауи композиторлар шығармашылығы мен ғасырлық дәстүрдің ажырамас байланысының ашылуына себепші болды. Музыкатанудағы қарама-қарсы қабылданған жазбаша және ауызша ұлттық дәстүр бүтіндей алғанда заманауи үрдістер болмысына әсер етпейді. И.Земцовскийдің ұсынылған изоморфизм теориясы дәстүрлі музыка жүйесі мысалында дәлелденіп, композиторлық және этникалық дәстүр диалогында қолданыс табады және меңгеріледі. Мақалада А.Құнанбаеваның жанрлық дубль концепциясы арқылы жыршы-жырау өнеріндегі жанр мен XIX – XX ғ.ғ. басындағы және XX ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстан композиторларының шығармалары жалпы «толғау» деген атпен алынып, эпикалық халық әндерінің өзара байланысы көрсетіледі. Заманауи авторлардың арасында толғауға Н.Тілендиев («Ата толғау»), К.Дүйсекеев («Толғау» қиял поэмасы), А.Райымқұлова («Толғау» симфониялық поэмасы), А.Бестібаев («Толғау» оркестрлік күйі), Б.Аманжол («Ой толғау» халық күйін өңдеу) және т.б. назар аударды. Ұқсас көріністі әзербайжан музыкасынан (симфониялық мугам) және қырғыз музыкасынан (симфониялық кюу) байқауға болады.

 Тірек сөздер: дәстүр изоморфизмі,  жанрлық дубль, толғау, Қазақстан композиторлары.

Abstract
Genres that are not found in European art (kuy-poem, kuy-fantasy, tolgau) has become an important part of the modern genre system of Kazakh music. Their appearance is conditioned by the disclosure of the organic connection of contemporary composer creativity and centuries-old traditions. The contradistinction of written and oral national traditions adopted in musicology does not fully reflect the essence of modern processes. The theory of isomorphism of traditions, proposed by I. Zemtsovsky, proved on traditional music system, finds application in the study of compositional and ethnic traditions dialogue. Through the concept of genre ‘doubles’ by A. Kunanbeva, the article shows the interrelation between the epic folk song, the genre of narrators-zhyrau tradition, instrumental kuys of the 19th – early 20th centuries and the compositions of Kazakhstani composers of the 20th century second half with the common name “tolgau”. There are many contemporary authors who appeal to the tolgau: N. Tlendiev (“Ata tolgau”), K. Duysekeev (Poem-Fantasy “Tolgau”), A. Raimkulova (Symphonic poem “Tolgau”), A. Bestybaev (orchestral kuyTolgau”), B. Amanzhol (transcription of the traditional kuyOi tolgau”) and others. Similar phenomena can be noted in Azerbaijani music (symphonic mugham) and in Kyrgyz music (symphonic kuu).

Keywords: isomorphism of traditions, genre doubles, tolgau, composers of Kazakhstan.