Архив метки: music education

Джумакова У. Р. Современное музыкознание: достижения и перспективы

Джумакова У. Р. Современное музыкознание: достижения и перспективы // Saryn art and science journal №3 (16) 2017. — с. 12-19.

МРНТИ 18.41.07

У. Р. Джумакова

Казахский национальный университет искусств (Астана, Казахстан)

 СОВРЕМЕННОЕ МУЗЫКОЗНАНИЕ: ДОСТИЖЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ

 Аннотация
В статье обозначены важные по мнению автора для казахстанской музыкальной науки проблемы, связанные со значительными изменениями музыкознания последнего тридцатилетия и требующие пристального рассмотрения. Круг проблем, присущих современному казахстанскому музыковедению затрагивает такие вопросы как недостаточное понимание музыковедения как фундаментальной науки, сложившееся в советскую эпоху, ныне устаревшее понимание актуальности, размывание границ между музыкознанием и музыкальным образованием, снижение доли классических академических дисциплин в музыкальном образовании, отдаление этномузыкознания от общей музыкологии, малая изученность музыкального искусства других стран и континентов в казахстанском музыковедении, узкая специализация музыковедения и ограниченность музыкальных научных интересов, сфокусированных главным образом на произведении и композиторе, а также на народно-профессиональном творчестве, несмотря на тенденцию постепенного снижения роли этнографических экспедиций, «интерпретационный» характер этномузыковедения и небходимость осмысления перспектив его дальнейшего развития. Автор считает, что казахстанское музыковедение переживает кризис роста и предлагает выход из сложившейся ситуации посредством расширения пространства изучаемых явлений, открытость к взаимодействию и взаимовлиянию и дальнейшее развитии казахстанской музыкальной науки в единстве, неделимости этномузыкознания и академического музыковедения.

 Ключевые слова: музыковедение, этномузыковедение, композиторское творчество, традиционное искусство, методология музыковедения, аксиология, музыкальное образование.

Түйін
Мақалада автор Қазақстан музыка ғылымын, музыкатанудағы соңғы отызжылдықтағы біршама өзгерістерге ұшырағанына байланысты мұқият қарауды қажет ететін маңызды проблема деп көрсеткен. Мәселе ауқымы, қазіргі заманғы қазақ музыкатануына тән музыка ғылымын іргелі ғылым ретінде жеткілікті түсінбеу, кеңес дәуірінде қалыптасқан, өзектілігін жойған, музыкатану мен музыкалық білім арасындағы бұлыңғырлық, музыкалық білім берудегі классикалық академиялық пәндер үлесінің төмендеуі, жалпы музыкологиядан этномузыкатануды қашықтату, өзге елдердің музыка өнерінің қазақстан музыкатануында аз қаралғандығы, музыка ғылымының тар мамандандырылуы және музыкалық ғылыми қызығушылықтың шектеулері, басты назардың тек шығарма мен композиторға бағытталуы, сондай-ақ халықтық-кәсіби шығармашылығын, этнографиялық экспедициялар рөлінің біртіндеп төмендеу үрдісіне қарамастан, этномузыкатанудың түсіндірме сипаты мен оны одан әрі дамытудың болжамдарын түсіну қажет сияқты мәселелерді қозғайды. Автор Қазақстан музыкатануы өсу дағдарысын бастан кешіп жатқандығын және зерттеліп жатқан құбылыстарын кеңейте отырып, этномузыкатану мен академиялық музыкатанудың бөлінбеуіне өзара ықпалдасу мен өзара ықпалдасудың ашықтығы және қазақстандық музыкалық ғылымының бірлікте одан әрі дамуын қазіргі ахуалдан шығу деп санайды.

 Тірек сөздер: музыкатану, этномузыкатану, композиторлық шығармашылық, дәстүрлі өнер, музыкатану әдіснамасы, аксиология, музыкалық білім.

Abstract
The article identifies important issues for the Kazakh musical science connected with significant changes in the musicology of the last thirty years and requiring close examination. The range of problems inherent in contemporary Kazakh musicology touches upon such issues as the lack of understanding of musicology as a fundamental science that developed in the Soviet era, the now outdated understanding of the urgency, the blurring of boundaries between musicology and music education, the decline in the share of classical academic disciplines in music education, the transfer of ethnomusicology from general musicology, a poor study of the musical art of other countries and continents in the Kazakh musicology, narrow specialization of musicology and the limitations of musical scientific interests, focused mainly on the work and composer, as well as on folk and oral-professional creativity, despite the tendency of the gradual decline in the role of ethnographic expeditions, the “interpretational” nature of ethnomusicology and the need for understanding the prospects for its further development. The author believes that Kazakhstan musicology is experiencing a growth crisis and offers a way out of the situation by expanding the space of the phenomena being studied, openness to interaction and mutual influence and further development of Kazakhstan’s musical science in unity, the indivisibility of ethnomusicology and academic musicology.

 

Keywords: musicology, ethnomusicology, composer creativity, traditional art, methodology of musicology, axiology, music education.

Хурматуллина Р. Казанский императорский университет как центр музыкальной культуры Поволжья в XIX веке

Хурматуллина Р. Казанский императорский университет как центр музыкальной культуры Поволжья в XIX веке // Saryn art and science journal. №2 (15) 2017. – с. 18-22.

МРНТИ 18.41.09

Р. Хурматуллина
Казанский федеральный университет (Казань, Российская Федерация)

КАЗАНСКИЙ ИМПЕРАТОРСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ КАК ЦЕНТР МУЗЫКАЛЬНОЙ КУЛЬТУРЫ ПОВОЛЖЬЯ В XIX ВЕКЕ

 Аннотация
В статье раскрывается значение Императорского Казанского университета в истории становления музыкального образования и музыкальной культуры Казани и Поволжья. Музыкальный класс был организован в университете со дня открытия и просуществовал почти шесть десятилетий (с 1804 по 1863 гг.). Особое внимание уделяется рассмотрению роли отдельных профессоров и преподавателей в становлении культурных традиций университета: П. Х. Неймана, Ф. И. Тефлингера, Г. Фишера, А. В. Новикова. В течение 1816-1818 годов под надзором Казанского Императорского университета в г. Астрахани издавался «Музыкальный Азиатский Журнал» И. Добровольского, регента архиерейского хора и учителя музыки в местной (астраханской) гимназии. На основе изучения рукописных материалов, хранящихся в Отделе рукописей и редких книг Научной библиотеки им. Н. И. Лобачевского в статье приводятся сведения об издании «Азиатского музыкального журнала», об особенностях музыкального досуга студентов университета. Музыкальное образование в Казанском Императорском университете предшествовало появлению музыкальных школ, подготовило основу для формирования системы институционального обучения музыкантов и играло важную роль в культурной жизни Поволжья.

Ключевые слова: Казанский Императорский университет, музыкальное образование, музыкальная культура Поволжья, «Азиатский музыкальный журнал».

Түйін
Мақалада Қазан Императорлық университетінің Қазан және Поволжье музыкалық білімі мен музыкалық мәдениетінің қалыптасу тарихындағы маңызы          ашылады. Университеттің ашылған күнінен бастап музыкалық класс  ұйымдастырылып, алпыс жыл бойы (1804 жылдан 1863 жылға дейін) қызмет атқарды.  П. Х. Неймана, Ф. И. Тефлингера, Г. Фишера, А. В. Новикова сияқты жеке профессорлар мен оқытушылардың университеттің мәдени дәстүрінің қалыптасуына қосқан үлесіне ерекше назар аударылады. 1816-1818 жылдар ішінде Астрахань қаласында Қазан Императорлық университетінің ықпалымен архиерей хорының регенті және тұрғылықты (астраханьдық) гимназияның музыка мұғалімі И.Добровольскийдің «Азиялық музыкалық журналы» шығарылады. Н.И Лобачевский        атындағы Ғылыми кітапхананың қолжазба және сирек кітаптар бөлімінде сақталған  жазба материалдарды зерттеу негізінде мақалада  университет студенттерінің музыкалық уақытының ерекшелігін танытқан «Азиялық музыкалық журналдың» шығарылуы туралы мәліметтер келтіріледі. Қазан Императорлық университетіндегі музыкалық білім музыкалық мектептің пайда болуының алғышартына айналып, музыканттардың институционалды білім алу жүйесінің қалыптасуының негізін қалады және Поволжьенің мәдени өмірінде маңызды роль атқарды.

Тірек сөздер: Қазан Императорлық Университеті, музыкалық білім, Поволжье музыкалық мәдениеті, «Азиялық музыкалық журналы».

Abstract
The article reveals the importance of the Imperial Kazan University in the history of music education and musical culture of Kazan and the Volga region. The music class was organized at the university from the day of its opening and lasted almost six decades (from 1804 to 1863). Special attention is paid to consideration of the role of individual professors and teachers in the development of the cultural traditions of the University: P. H. Neumann, F. I. Teflinger, G. Fisher, A. V. Novikov. During 1816-1818, the “Asian Music Journal” of I. Dobrovolsky, the regent of the bishop’s choir and the teacher of music in the local (Astrakhan) gymnasium was published under the supervision of the Kazan Imperial University in Astrakhan. Based on the study of handwritten materials stored in Department of manuscripts and rare books of Lobachevsky Scientific library, the article presents information about “Asian music magazine” and about the peculiarities of musical leisure of the University’s students. Musical education at the Kazan Imperial University preceded the emergence of music schools, prepared the basis for the formation of the system of musicians’ institutional training and played an important role in the cultural life of the Volga region.

Keywords: Kazan Imperial University, music education, Musical culture of the Volga region, “Asian music journal”.