Архив метки: музыкальная семиотика

Демитерко Е. Применение методов музыкального анализа в экспериментальном театре (на примере спектакля «Медея. Материал» Р. Бегенова и С. Байтерекова)

Демитерко Е. Применение методов музыкального анализа в экспериментальном театре (на примере спектакля «Медея. Материал» Р. Бегенова и С. Байтерекова) // Saryn art and science journal. №2 (15) 2017. – с. 51-58.

МРНТИ 18.41.07

ЕДемитерко
Казахская национальная консерватория им. Курмангазы (Алматы, Казахстан)

ПРИМЕНЕНИЕ МЕТОДОВ МУЗЫКАЛЬНОГО АНАЛИЗА В ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОМ ТЕАТРЕ (на примере спектакля «Медея. Материал» Р. Бегенова и С. Байтерекова) 

Аннотация
Спектакль «Медея. Материал», премьера которого прошла в 2016 году, воплощается Р. Бегеновым и С. Байтерековым в духе постмодернистского экспериментализма. Мы предлагаем применить метод анализа музыкальной формы, наряду с семиотическим анализом, не только к музыкальному сопровождению спектакля, но также ко всем его аудиовизуальным планам. Выявлены следующие драматургические планы: тексты Х. Мюллера и О. Сулейменова; двигающиеся по сцене девушки-модели, заменяющие профессиональных актеров; музыка С. Байтерекова в исполнении ансамбля современной музыки «Игеру»; сцена-робот с электронными приборами, камерами и мониторами. Текстовый план соответствует музыкальной трёхчастной динамической форме с синтетической репризой. Музыка в целом разделена на два масштабных раздела: открытую процессуальную форму и кюй. Более мелкое деление сценического действа на эпизоды происходит в драматургических планах девушек-моделей и сцены-робота. Соединение аудиальных и визуальных планов обладает в целом чертами рондальности, которая сообразуется также с тембро-регистровым развитием домбрового кюя как формой второго плана. Каждый из драматургических планов может быть понят также как текст в семиотическом контексте. Намеренно избегая навязывания смыслов, Режиссёр Бегенов, напротив, их умножает.

Ключевые слова: постмодернистский театр, казахстанский театр, музыкальная семиотика, Рустем Бегенов, Санжар Байтереков, Медея материал.

Түйін
Р.Бегенов пен С.Бәйтерековтің 2016 жылы тұсаукесері қойылған «Медея. Материал» қойылымы постмодернистік экспериментализм рухында жүзеге асырылған. Біз семиотикалық талдаумен қатар музыкалық форманы талдау әдісін тек қойылымның музыкалық сүйемелдеуіне ғана емес, оның бүкіл аудиовизуалды жоспарына қолдануды ұсынамыз. Келесі драматургиялық жоспарлар көрініс тапты: Х. Мюллер мен О. Сүлейменов мәтіндері; кәсіби актерларды алмастырушы сахна бойынша қозғалатын модель қыздар; «Игеру» заманауи музыка ансамблінің орындауындағы С.Бәйтереков музыкасы; электрондық құралдарымен, камерамен, монитормен робот сахна. Текстік жоспары синтетикалық реприза мен үшбөлімді музыкалық динамикалық формасы сәйкес келеді. Музыка бүтіндей алғанда екі көлемді бөлімге бөлінген: ашық процессуалдық форма және күй. Эпизодтағы сахналық әрекеттің анағұрлым ұсақ бөлінісі модель қыздар мен робот сахнаның драматургиялық жоспарында жүзеге асады. Аудиолық және визуалдық жоспарлардың бірігуі бүтіндей алғанда рондальдық бейнені игеріп, домбыра күйінің регистрлық-тембрлық дамуымен екінші жоспардағы формасы ретінде ұғынылады. Драматургияялық жоспардан алынған әрқайсысын семиотикалық контекстегі мәтін ретінде түсінуге болады. Режиссёр Бегенов мағыналарды күштеп таңудан әдейі бас тарта отырып, оларды керісінше көбейте түседі.

Тірек сөздер: постмодернистік театр, қазақстандық театр, музыкалық таңба, Рүстем Бегенов, Санжар Бәйтереков, Медея материал.

Abstract
Premiered in 2016 “Medea. Material” play was staged by R. Begenov and S. Baiterekov in the spirit of postmodern experimentalism. We propose to apply the method of analyzing the musical form, along with semiotic analysis, not only to the musical accompaniment of the performance, but also to all of its audiovisual plans. The following dramatic plans have been revealed: the texts of H. Muller and O. Suleimenov; girls-models’ moving on stage, replacing professional actors; music by S. Bayterekov performed by the Eegeru ensemble of contemporary music; the robot-stage with electronic devices, cameras and monitors. The textual plan corresponds to a musical ternary dynamic form with a synthetic reprise. Music as a whole is divided into two large sections: an open processual form and a kuy. A finer division of scenic action into episodes occurs in the dramatic plans of model girls and the robot scene. The combination of audial and visual plans in general has features of rondality, which also corresponds to the timbre-register development of the dombra kuy as a form of the second plan. Each of the dramatic plans can also be understood as text in a semiotic context. Intentionally avoiding imposing meanings, R. Begenov, on the contrary, multiplies them.

Keywords: postmodern theater, Kazakh theater, musical semiotics, Rustem Begenov, Sanzhar Baiterekov, Medea material.

 

Абрамова К. Восточно-западный символизм в «Водных страстях по Матфею» Тан Дуна

Абрамова К. Восточно-западный символизм в «Водных страстях по Матфею» Тан Дуна // Saryn art and science journal. №2 (15) 2017. – с. 37-43.

МРНТИ 18.41.07

К. Абрамова

Казахская национальная консерватория им. Курмангазы (Алматы, Казахстан)

 ВОСТОЧНО-ЗАПАДНЫЙ СИМВОЛИЗМ В «ВОДНЫХ СТРАСТЯХ ПО МАТФЕЮ» ТАН ДУНА

 Аннотация
Статья посвящена методу музыкального претворения религиозной символики Запада и Востока в творчестве Тан Дуна на примере «Водных Страстей по Матфею». Музыка Тан Дуна своеобразно преломляет идеи трёх основных философских школ Китая – конфуцианства, даосизма и буддизма. В композиции в жанре пассионов «Водные страсти по Матфею» восточная философия органично соединяется с христианской. В анализе музыкальной формы и средств художественной выразительности этого произведения применена семиотическая концепция Ч. Пирса – В. Н. Холоповой. В «Страстях» выделены иконические знаки (эмоциональная выразительность художественных средств, моделирование психических процессов), знаки-индексы (использование воды в перкуссии, манера изображаемых персонажей – образ Сатаны у сопрано, образ Иисуса у баса), знаки-символы (тема крещения, тема чаши, тема предательства). Вода выступает символом возрождения. В экспонировании образов важную роль играют интонационная символичность и формульность. Символизм выступает как главный фактор, объединяющий образы западного христианства и музыку, основанную главным образом на восточных музыкально-культурных традициях (театр Цзинцзюй, горловое пение, скрипка эрху и др.). В этом отношении Тан Дун выступает как типичный представитель внеевропейского музыкального авангарда.

Ключевые слова: Тан Дун, азиатский музыкальный авангард, Водные страсти по Матфею, музыкальная семиотика, символизм в музыке.

Түйін
Мақала Тан Дун шығармашылығындағы «Матфейше құмарлық» мысалы арқылы Шығыс пен Батыстың діни символын музыкалық іске асыру әдісіне арналған. Тан Дун музыкасы өзіндік бейнесімен Қытайдың  конфуций, даосизм, буддизм сияқты үш негізгі философиялық мектебін басқаша түсіндіреді. «Матфейше құмарлық» пассион жанрының композициясында батыстық философия христиандық философиямен тығыз байланысады. Бұл шығарманың музыкалық формасы мен айқын көркемдік құралдарына талдау жасауда Ч.Пирс пен В.Н.Холопованың семиотикалық тұжырымдамасы қолданыс тапты. «Құмарлықта» икондық таңбалар (көркемдік құралдардың эмоцияналдық айқындылығы, психикалық үрдістерді модельдеу), индектік таңбалар (тықылдатуда суды қолдану, бейнеленген кейіпкерлердің мәнерлері – сопранодағы Шайтан бейнесі, бастағы Исус бейнесі), симфолдық таңбалар (шоқыну тақырыбы, тостаған тақырыбы, сатқындық тақырыбы) бөлінді. Су өркендеу символы ретінде көрініс табады. Бейнелерді экспонаттауда интонациялық символдық пен формулалық маңызды роль атқарады. Символизм батыстық музыкалық мәдени дәстүрдегі (Цзинцзюй театры, көмеймен ән салу, эрху скрипкасы және т.б.) басты бейненің негізін қалаған батыстық христиандық пен музыканы біріктіруші бейне ретінде басты факторға айналады. Осыған байланысты Тан Дун еуропалық емес музыкалық авангардтың типтік өкілі ретінде көрініс табады.

Тірек сөздер: Тан Дун, азиялық музыкалық авангард, Матфейше су құмарлық, музыкалық семиотика, музыкадағы символизм.

Abstract
The article is devoted to the method of musical realization of western and eastern religious symbols in the works of Tan Dun on the example of Water Passion after St. Matthew. The music of Tan Dun peculiarly refracts the ideas of China’s three main philosophical schools – Confucianism, Taoism and Buddhism. In the composition of “Water passions after St. Matthew” Eastern philosophy is organically combined with the Christian philosophy. In the analysis of the musical form and means of artistic expressiveness of this work the semiotic concept of Ch. Pierce – V. N. Kholopova was applied. Iconic signs (emotional expressiveness of artistic means, modeling of mental processes), index signs (the use of water in percussion, the manner of the depicted characters – the image of Satan in the soprano, the image of Jesus in bass), signs-symbols (the theme of baptism, the theme Bowl, the theme of betrayal) may be found in the music of Water Passion. Water is a symbol of rebirth. In the exposure of images an important role is played by intonation symbolism and formality. Symbolism acts as the main factor uniting the images of Western Christianity and music, based mainly on the oriental musical and cultural traditions (the Traditional Chinese opera, throat singing, erhu violin, etc.). In this respect, Tan Dun acts as a typical representative of the non-European musical avant-garde.

Keywords: Tan Dun, Asian musical avant-garde, Water Passion after St. Matthew, musical semiotics, symbolism in music.